|
I. TỔNG QUAN:
Hiện nay, khi hội nhập kinh tế quốc tế đã đưa Việt Nam hòa vào dòng chảy của WTO, với rất nhiều cơ hội và thách thức xen lẫn thì cạnh tranh quyết định sự sống còn của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế. Nghệ An chúng ta không thể đứng riêng một mình, trái lại càng phải cố gắng hơn, quyết tâm hơn và tìm ra cho mình một con đuờng đi, một cơ chế tốt để tạo động lực phát triển, làm cho mọi người dân hăng hái bỏ vốn ra kinh doanh, tăng sản xuất, tăng thương mại dịch vụ, tăng vốn đầu tư... và một hệ thống chính sách tốt để người dân phát huy sáng tạo, tăng năng suất lao động.
Nghệ An không thể trở thành một tỉnh giàu nếu như nền kinh tế Nghệ An không thu được hiệu quả cao và tăng trưởng qua từng năm. Vì vậy, việc cải cách chính sách kinh tế một cách sáng tạo thông minh để đưa Nghệ An thành một tỉnh giàu mạnh là nguyện vọng của mọi người dân, là nhiệm vụ quan trọng của các doanh nhân, doanh nghiệp đang kinh doanh trên địa bàn Nghệ An và là trách nhiệm thiêng liêng của lãnh đạo tỉnh Nghệ An.
Việc lãnh đạo tỉnh xây dựng một cơ chế điều hành đơn giản, dễ tiếp cận, minh bạch và thân thiện với nguyên tắc phải tạo ra động lực ở bất cứ lĩnh vực, ngành nghề nào có hoạt động sản xuất, kinh doanh là nội dung chính của việc xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp tại Nghệ An.
Đó là hệ thống chính sách đồng bộ có tính chủ động và tự động khuyến khích mọi người dân bỏ vốn đầu tư kinh doanh làm giàu cho mình và cho tỉnh.
Chúng ta đang nuôi hy vọng có được một thương hiệu Nghệ An như đã có một Bãi tắm du lịch Cửa Lò mà sức hấp dẫn, trước hết là văn hoá kinh doanh do những luật lệ hành chính địa phương phù hợp với lòng khách đã mang lại.
Chúng ta hy vọng nhiều hơn ở những người con ra đi từ Nghệ An, đã thành đạt và không hổ thẹn với quê hương, cũng như giới bạn bè muôn phương cảm nhận Nghệ An là nơi hội tụ của khu vực Bắc miền Trung thời mở cửa.
Các doanh nghiệp Nghệ An tìm được vị trí xứng đáng về đẳng cấp quốc gia và vươn lên tầm quốc tế đang tự đòi hỏi phải hợp tác với lãnh đạo tỉnh một cách tối đa để xây dựng một môi truờng kinh doanh có tính cạnh tranh cao trong cả nước. Đó cũng chính là xây dựng cho mình 1 môi trường kinh doanh năng động để thu đuợc hiệu quả cao nhất trong kinh doanh, đồng thời chính họ đã làm phát sinh các yêu cầu đối với lãnh đạo tỉnh.
II. ĐÁNH GIÁ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUA CÁC NĂM 2005 - 2008.
Kể từ khi có dự án USAID do Mỹ tài trợ, nghiên cứu tiếp cận các phương pháp đánh giá tiên tiến của thế giới về năng lực điều hành kinh tế cấp tỉnh, dự án đã lựa chọn và đưa ra “Chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh” (PCI) mà thực chất là đánh giá mức độ thân thiện của doanh nghiệp với môi trường kinh doanh tại từng tỉnh, trong đó có Nghệ An tham gia ngay từ năm đầu tiên của dự án (2005).
Tính khoa học ở chỉ số PCI có được do các chuyên gia dự án đã loại bỏ các yếu tố cố định như đất đai, địa lý, thành phố, nông thôn, miền rừng, miền biển… để khi so sánh, Nghệ An có thể so với bất cứ tỉnh nào, thành phố nào mà vẫn đảm bảo sự công bằng về chỉ số. 10 chỉ số chi tiết được liệt kê như sau:
1. Chi phí gia nhập thị trường (bao gồm chi phí thời gian, tiền bạc và cơ hội)
2. Chi phí tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất
3. Tính minh bạch trong tiếp cận thông tin
4. Chi phí thời gian để thực hiện quy định của nhà nước
5. Chi phí không chính thức
6. Phân biệt đối xử giữa thành phần kinh tế công và tư
7. Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh
8. Chính sách phát triển kinh tế tư nhân
9. Đào tạo lao động và nguồn nhân lực
10. Thiết chế pháp lý
Trong 4 năm tham gia chương trình dự án, Nghệ An luôn nằm trong số những tỉnh có điểm số trung bình về môi trường kinh doanh. Trong đó đáng chú ý là năm 2007, Nghệ An bị mất điểm và rơi xuống cuối của bảng xếp hạng trung bình. Tuy nhiên, năm 2008, Nghệ An tăng được 10 bậc trong thang xếp hạng và nằm ở vị trí thứ 43/64 tỉnh thành.
Đáng chú ý của Nghệ An là các chỉ số về tiếp cận đất đai, chi phí không chính thức, khuyến khích kinh tế tư nhân và tính tiên phong, năng động của lãnh đạo tỉnh cho đến nay vẫn tồn tại sau 4 năm đánh giá. Một số chỉ tiêu phát triển khá như tham gia thị trường, đào tạo lao động, chi phí thời gian; các chỉ tiêu khác đều có tính tiến bộ nhưng ở cấp độ chậm.
Mặc dù lãnh đạo tỉnh đã có nhiều giải pháp, nhưng môi trường kinh doanh vẫn dậm chân tại chỗ do chính các rào cản bất khả xâm phạm tại khâu tiếp xúc doanh nghiệp và giải phóng sức dân. Các chính sách của tỉnh ban hành khi đến doanh nghiệp đều rất chậm và biến tướng từ việc có lợi cho doanh nghiệp sang có lợi cho cán bộ công chức thực hiện công việc liên quan. Vì thế mỗi khi, mỗi nơi có tiền nhà nước, có chính sách hỗ trợ nhà nước cho doanh nghiệp, cho nhân dân đều có hiện tượng dè xẻn, bớt xén, làm trò… Môi trường kinh doanh lại càng bị vẫn đục do các công chức biến chất trục lợi.
Một khảo sát của VCCI về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nghệ An được thực hiện hàng năm đã đánh giá khá cụ thể bức tranh hiện thực sinh động của các doanh nghiệp tỉnh nhà. Nhóm thực hiện đánh giá đã nhận được sự đồng thuận của doanh nghiệp và có báo cáo gửi UBND tỉnh hàng năm.
Báo cáo triển khai thực hiện khảo sát bắt đầu vào ngày 18/8/2007 và kết thúc vào ngày 20/10/2007. Việc khảo sát dự án nằm trong thời gian giới hạn của dự án, tuy nhiên một số công việc cụ thể bị chậm 7 ngày do Nghệ An bị bão và lụt lớn gây thiệt hại nghiêm trọng. Kế hoạch công việc kết thúc đối thoại và họp báo dự kiến 13/10/2007 đã phải lùi lại vào 20/10/2007.
Ngày 20/8/2007 gửi phát phiếu khảo sát cho 3000 doanh nghiệp, sau 3 ngày bắt đầu có phiếu điều tra được hoàn thành gửi lại cho VCCI Nghệ An. Đến ngày 21/9/2007 là thời hạn bắt đầu xử lý dữ liệu thì có 612 phiếu điều tra được thu về cùng với kết quả 500 phiếu phỏng vấn trực tiếp, tổng số phiếu điều tra là 1.112. Công việc xử lý dữ liệu được thực hiện theo giải pháp công nghệ phê duyệt.
Kết quả:
Số phiếu khảo sát gửi tới doanh nghiệp : 3.000
Số doanh nghiệp đã trả lời phiếu hoặc trả lời phỏng vấn: 1.112
Tỷ lệ thực hiện: 37,1%
Các doanh nghiệp đã trả lời phiếu điều tra được phân theo ngành nghề kinh doanh:
- Xây dựng cơ bản: 190 doanh nghiệp = 18%
- Sản xuất chế biến, gia công
sản phẩm công nghiệp: 170 doanh nghiệp = 15%
- Giao thông vận tải 87 doanh nghiệp = 7,8%
- Thương mại (nội địa) 274 doanh nghiệp = 24.5%
- Ngoại thương (XNK) 102 doanh nghiệp = 9%
- Dịch vụ 232 doanh nghiệp = 21%
- Nông lâm 38 doanh nghiệp = 3,5%
- Hải sản 14 doanh nghiệp = 1,2 %
Việc xử lý thông tin được thực hiện với sự hỗ trợ phần mềm VCFABE của NATECH - một doanh nghiệp hội viên của VCCI. Chuyên gia phân tích và trợ giúp viết báo cáo là ông Lê Võ Bình, Thạc sỹ toán học và quản lý. 5 cán bộ của VCCI cùng tham gia tích cực vào công việc dự án. Chuyên gia GCF đã thường xuyên quan tâm giúp đỡ và theo dõi tiến độ, chất lượng dự án.
Kết quả đã đưa ra được số liệu về 13 chỉ tiêu theo thiết kế form khảo sát và đã lập được một báo cáo rất có sức thuyết phục gửi lãnh đạo UBND tỉnh.
Ngày 14/10/2007 đã báo cáo kết quả khảo sát năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nghệ An với sự tham gia đông đảo của báo chí địa phương và Trung ương đại diện tại Vinh; của lãnh đạo UBND tỉnh. Kết quả điều tra được thông báo và đây là vấn đề chủ yếu, thiết thực đối với địa phương. Sự trợ giúp của GCF là đúng hướng và rất thiết thực đối với sự nghiệp phát triển kinh tế của tỉnh Nghệ An. Sau họp báo, một thông cáo báo chí đã được VCCI phát tin truyền hình.
Ngày 15/10, Bản báo cáo về kết quả điều tra đã được trình bày trước hơn 300 doanh nghiệp và đại diện các Sở, ban, ngành và lãnh đạo cao nhất của UBND tỉnh. Ông Phan Đình Trạc, Chủ tịch UBND tỉnh đã đánh giá cao sự cố gắng của VCCI và sự giúp đỡ của GCF. Chủ tịch Phạn Đình Trạc đã lấy các thông số điều tra của VCCI để làm nội dung đối thoại doanh nghiệp và đề nghị VCCI có một cuộc làm việc với lãnh đạo tỉnh và ban ngành liên quan trong một ngày gần nhất để đi đến những quyết định mang tính giải pháp quan trọng.
Ngày 20/10/2007 tại Văn phòng UBND tỉnh, VCCI đã được UBND tỉnh cùng các ban ngành liên quan như kế hoạch đầu tư, tài chính, thuế, xây dựng, địa chính... tham gia đối thoại. VCCI đã trình bày quan điểm của bản báo cáo khảo sát và kiến nghị UBND tỉnh ban hành chính sách “cơ chế hành chính 1 cửa" cho tất cả các dịch vụ công liên quan đến doanh nghiệp. Đây là một việc rất khó làm, vì ảnh hưởng nhiều đến lợi ích cục bộ của các ban ngành cấp sở. Tuy nhiên, báo cáo cho rằng, nếu không giải quyết vấn đề này thì chi phí không chính thức vẫn không giảm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nghệ An vẫn ở mức thấp. Chủ tịch UBND tỉnh Phan Đình Trạc, đã đến kết luận: "UBND tỉnh và các sở phục vụ doanh nghiệp là để doanh nghiệp phát triển, phải lấy mục tiêu tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp làm chính thì việc tiến hành 1 cửa cho mọi dịch vụ liên quan đến doanh nghiệp là đúng đắn và đồng ý kiến nghị của VCCI Nghệ An. Giao cho Sở Kế hoạch Đầu tư phối hợp với VCCI xây dựng cơ chế để trình UBND tỉnh ra quyết định vào cuối năm 2007".
Bản đánh giá về kết quả hoạt động khảo sát:
|